|
XΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΤΣΑΡΟΥ // DISTAFF • ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ Από ένα φτωχό από πλευράς πολιτιστικών εκδηλώσεων λόγω κορονοϊού, καλοκαίρι μπήκαμε σ’ ένα φτωχότερο φθινόπωρο, οδεύοντας σ’ έναν αβέβαιο χειμώνα. Συναυλίες και παραστάσεις σταμάτησαν, σχέδιο επανεκκίνησης προς το παρόν δεν υπάρχει και κανείς δεν ξέρει πότε να προγραμματίσει πρόβες, παραστάσεις και με πόσες θέσεις διαθέσιμες για το κοινό. Είναι επομένως λογικό καλλιτέχνες κι όσοι εργάζονται στους χώρους αυτούς να διακατέχονται από αισθήματα αβεβαιότητας, θυμού και ανησυχίας, όπως τονίζουν και στο Distaff, η τραγουδίστρια, ηθοποιός και vocal coach, Idra Kayne και ο Περικλής Μπισκίνης, συνθέτης, τραγουδιστής, πιανίστας και καθηγητής Φωνητικής & Πιάνου. «Τα πράγματα είναι ζόρικα. Έχουν παγώσει τα πάντα και στα αιτήματα μας το υπουργείο Πολιτισμού θέτει ζητήματα αρμοδιότητας καθώς εμπλέκονται τέσσερα διαφορετικά υπουργεία», μας λέει η Idra Kayne, προσθέτοντας πως ακυρώνονται και οι παιδικές θεατρικές παραστάσεις καθώς κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθεί φέτος και η σχολική χρονιά, μια που τα σχολεία στηρίζουν αυτές τις παραστάσεις με τις θεατρικές επισκέψεις που διοργανώνουν. «Η σεζόν θα ξεκινήσει αργά φέτος», προσθέτει, «δεν πιστεύω να γίνουν πολλά πράγματα λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας που κυριαρχεί. Ίσως ‘ζωντανέψουν’ τα πράγματα την εορταστική περίοδο, αν φυσικά δεν έχουμε νέο, μεγαλύτερο κύμα πανδημίας». «Ο πολιτισμός πλήττεται τώρα περισσότερο κι από την εποχή της κρίσης», τονίζει ο Περικλής Μπισκίνης. «Τότε είχαμε και πολλές συναυλίες κα πλήθος θεατρικών παραστάσεων, ενώ ξεπετάχθηκαν και πολλές μικρές, ανεξάρτητες σκηνές. Τώρα γίνονται ελάχιστα πράγματα, ενώ οι αποφάσεις που παίρνονται είναι πρόχειρες κι επιφανειακές. Οι καλλιτέχνες είμαστε απογοητευμένοι από το υπουργείο πολιτισμού διότι θεωρώ ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται, λαμβάνονται χωρίς πραγματική μέριμνα για το μέλλον». «Το υπουργείο μιλάει για “μαύρη εργασία”, προσθέτει η Idra, «για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα ότι δηλαδή δεν δοθεί άλλο επίδομα στους καλλιτέχνες, πέρα απ’ αυτό των 800 ευρώ». «Τουλάχιστον συνεχίζω τα μαθήματα στο ωδείο», μας λέει, «αν και εδώ έχουμε λιγότερους μαθητές καθώς επικρατεί και μεταξύ των γονιών η ίδια αβεβαιότητα για το μέλλον». Μαθήματα συνεχίζει και ο Περικλής Μπισκίνης ωστόσο του λείπει η ροή ενέργειας που εκλύεται στις ζωντανές εμφανίσεις: «το να μην παίζουμε σε κοινό, μας προκαλεί θλίψη». «Προβλέπω ωστόσο ότι οι καλλιτέχνες θα βρουν νέους τρόπους έκφρασης και δημιουργίας. Θεωρώ ότι ο κορονοϊός προκάλεσε μία κατακλυσμιαία αλλαγή στον τρόπο της καθιερωμένης καλλιτεχνικής επικοινωνίας που είχαμε μάθει. Είναι μία νέα εποχή που πάει να μας γίνει γνώριμη σιγά -σιγά μετά την καραντίνα και η οποία βεβαίως είναι γεμάτη με περιορισμούς έκφρασης και επικοινωνίας». «Νομίζω όμως ότι ο νους μας θα σκαρφιστεί νέους τρόπους προσαρμοστικότητας και ανέλιξης. Θεωρώ ότι θα βρεθούν γέφυρες επικοινωνίας», τονίζει. Τα live streaming είναι μία πραγματικότητα και όπως επισημαίνει η Idra «είχαν απήχηση την εποχή της καραντίνας και συνεχίζουν γιατί ο κόσμος έχε ανάγκη την μουσική, το θέατρο, τις τέχνες». Το «live streaming και γενικά το διαδίκτυο είναι όπως φαίνεται επί του παρόντος ο μελλοντικός τρόπος καλλιτεχνικής επικοινωνίας», προσθέτει ο Περικλής. «Προκαλείται βέβαια μία αποστασιοποίηση, που αλλοιώνει τον τρόπο που είχαμε μάθει να επικοινωνούμε, να δημιουργούμε και να επιβιώνουμε μέσω της τέχνης της μουσικής. Εδώ θα χρειαστεί χρόνος, ευρηματικότητα και προσαρμοστικότητα σε ένα νέο μέσο επικοινωνίας με το κοινό. Ο χρόνος θα δείξει». Η Idra Kayne συμμετέχει στη διαδικτυακή συναυλία, με σκοπό να συγκεντρωθούν χρήματα για τις άμεσες ανάγκες των προσφύγων στη Μόρια η οποία θα μεταδοθεί στις 3 Οκτωβρίου. Παράλληλα, ετοιμάζει ελληνόφωνο υλικό για τον νέο της δίσκο που βρίσκεται σε φάση προεργασίας. «Και χωρίς live, πρέπει να συνεχίσουμε να είμαστε δημιουργικοί, είναι ο τρόπος μας να αντιστεκόμαστε στην απόγνωση», λέει. Ο Περικλής Μπισκίνης ετοιμάζει με την Ξένια Γαργάλη το επόμενο Album το οποίο μέσα στο 2020, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα δισκογραφηθεί.
0 Comments
ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΠΕΤΡΑΚΗ // DISTAFF • ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ Είναι εκπαιδευτικός. Είναι καλλιτέχνης. Είναι δημιουργός. Ασχολείται με τη συλλογή, μελέτη, και καταγραφή του ελληνικού παιχνιδιού και διαθέτει μία από τις πληρέστερες συλλογές ελληνικού παιχνιδιού. Σε μια περίοδο που καταργήθηκαν τα καλλιτεχνικά μαθήματα στο Λύκειο, η Φραντζέσκα Αλεξοπούλου-Πετράκη συναντά τον Νικόλα Εξαρχο, έναν ξεχωριστό εκπαιδευτικό που το έργο του και οι δράσεις του φωτίζουν σαν φάρος την σκοτεινιά που μας περιβάλλει. Ποια από τις τρεις ιδιότητές σου (εκπαιδευτικός, καλλιτέχνης, συλλέκτης) σε χαρακτηρίζει περισσότερο; Τι θεωρείς πως υπερτερεί και τι σε ευχαριστεί περισσότερο; Θα ήταν πολύ εύκολο να απαντήσω, προβάλλοντας πρώτη την ιδιότητα του εικαστικού καλλιτέχνη. Μπορώ να πω όμως πως όλα αυτά τα χρόνια της συνεργασίας μου με τα παιδιά, διαμορφώθηκε μια αμφίδρομη σχέση, μια αλληλοτροφοδότηση και καθώς περνούν τα χρόνια, συνειδητοποιώ τον πλούτο που αποκόμισα από την αλληλεπίδραση μαζί τους. Ένας πλούτος, που με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο τροφοδοτεί και το ίδιο το εικαστικό μου έργο. Ειδικά η πρωτοβάθμια εκπαίδευση σου παρέχει μεγάλο εύρος πειραματισμού. Η αξιοποίηση της φαντασίας, όντας πολύ πλούσια σε αυτές τις ηλικίες, διαμορφώνει ένα ευρύ πλαίσιο όπου μέσω της διαθεματικότητας και της αξιοποίησης του παιχνιδιού στην εκπαιδευτική διαδικασία, επιτυγχάνεται η διασύνδεση των εικαστικών μαθημάτων με τα υπόλοιπα μαθήματα, αποτελώντας πολύτιμο εκπαιδευτικό εργαλείο. Θα έλεγα λοιπόν πως αυτό που υπερτερεί και με ευχαριστεί περισσότερο είναι αυτό ακριβώς, η διασύνδεση και το πάντρεμα του εκπαιδευτικού, του εικαστικού καλλιτέχνη και του συλλέκτη. Το Ελληνικό Παιγνίδι και η εξέλιξή του, σε γοητεύει ιδιαίτερα και έχεις κάνεις απίστευτες μελέτες σχετικά. Πως ξεκίνησε όλη αυτή η πορεία σου; Ποια ήταν η αφορμή; Την ίδια ερώτηση έκανα και εγώ στον εαυτό μου όταν ως πρωτοετής φοιτητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών απέκτησα το πρώτο ελληνικό παιχνίδι της συλλογής μου. Η ευρηματική χρήση των απλών καθημερινών υλικών της εποχής τους και η διαχείριση του σχεδίου και του χρώματος μου ασκούσαν μια ιδιαίτερη γοητεία. Έχοντας μια πολύ πλούσια σε εμπειρίες παιδική ηλικία όπου το παιχνίδι κατείχε πρωταγωνιστικό ρόλο, ως ενήλικας και πλέον ως εικαστικός, άρχισα να κατανοώ αφενός την σπουδαιότητα που κατέχει το παιχνίδι για την σωστή ανάπτυξη του παιδιού και αφετέρου τις αρετές και τις ιδιαιτερότητες των ελληνικών χειροποίητων λαϊκών παιχνιδιών. Ώς παιδί θυμάμαι τον εαυτό μου να ζωγραφίζει και να κατασκευάζει παιχνίδια με ό,τι έβρισκα. Τα παιχνίδια, που είχαν το στοιχείο της κίνησης, ήταν από τα αγαπημένα μου. Παλιά χαλασμένα αντικείμενα που έβρισκα παροπλισμένα ή πεταμένα τροφοδοτούσαν την φαντασία μου και αποτελούσαν την πρώτη ύλη για την δημιουργία των παιχνιδιών μου. Την ίδια ευρηματική χρήση των υλικών ανακάλυπτα σιγά - σιγά συλλέγοντας τα παλιά χειροποίητα ελληνικά παιχνίδια. https://www.youtube.com/watch?v=VCUiGoOS764&feature=emb_logo Έχεις σχεδιάσει και οργανώσει μια πλούσια γκάμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων. Ποιο ήταν αυτό που ενδιέφερε περισσότερο τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς; Και ποιο ήταν αυτό που εσύ ξεχωρίζεις; Είχα την τύχη να αναλάβω την ευθύνη ενός ξεχωριστού εκπαιδευτικού προγράμματος, αποτέλεσμα συνεργασίας της Ανωτάτης Σχολής Καλών και του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, που σκοπό έχει να φέρει κοντά τους μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης καθώς και των σχολικών μονάδων Ειδικής Αγωγής με τη Σύγχρονη Ελληνική Τέχνη. Περισσότερα από 600 έργα σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης έχουν αναρτηθεί στους χώρους του Υπουργείου μετατρέποντας ένα δημόσιο κτήριο σε gallery σύγχρονης τέχνης. Η ενασχόληση με την τέχνη επεκτείνει την ικανότητα του παιδιού να αλληλεπιδρά, να κατανοεί και να αναπτύσσει κριτική σκέψη αντιλαμβανόμενο πλήρως και στην ολότητα του το περιβάλλον και τον κόσμο γύρω του. Καλλιεργεί ικανότητες και δεξιότητες αποτελώντας μια νέα γλώσσα επικοινωνίας και έκφρασης, συμπληρώνοντας τα στοιχεία εκείνα της γνώσης που δημιουργούν μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα. Τα παιδιά μέσα από διαδραστικές ξεναγήσεις έρχονται ίσως για πρώτη φορά σε επαφή με τεχνοτροπίες, υλικά, κινήματα, διαφορετικούς τρόπους έκφρασης, χωροεγκαταστάσεις, γλυπτά κ.α. συμμετέχοντας και δημιουργώντας τα δικά τους έργα τέχνης. Το αποτέλεσμα αυτών των δράσεων θα παρουσιάσω σε μια σειρά φιλμ που δημιούργησα κατά την διεξαγωγή του προγράμματος. Ενδεικτικά παραθέτω τα κάτωθι link: https://www.youtube.com/watch?v=RzJ9sa0djEg&t=159s https://www.youtube.com/watch?v=yl1pYTxrGQA&t=167s https://www.youtube.com/watch?v=UmBXUUFNw8g&t=121s Πώς δένει η Τέχνη με το παιγνίδι; Ο κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Theodor Adorno έκανε αναφορά για την «κοινή ουσία» της τέχνης με το παιχνίδι. Τα παραδείγματα πολλά... ο ζωγράφος Ράλλης Κοψίδης (1929-2010) ζωγράφιζε τις καράβες των παιδικών του χρόνων στη Λήμνο, αυτοσχέδια παιχνίδια από ντενεκέδες, ξύλο, σπάγκο και σύρμα που κατασκεύαζαν τα παιδιά στα νησιά. Σε ηλικία 11 ετών, ο εικαστικός Alexander Calder (1898-1976) δημιούργησε με φύλλα χαλκού ένα σκύλο και μία πάπια όπου με την βοήθεια ενός απλού μηχανισμού μπορούσε να κινηθεί. Από νωρίς αφοσιώθηκε στη δημιουργία μικρογλυπτών που έμοιαζαν με παιδικά παιχνίδια. Από το 1926 μέχρι το 1931 δημιούργησε το πασίγνωστο Τσίρκο του, αποτελούμενο από εκατοντάδες μικρές φιγούρες που κατηύθυνε ο ίδιος σαν μαριονετίστας. Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης (1887-1968) αναφερόμενος στα ελληνικά λαϊκά παιχνίδια σε κείμενό του 1935, έγραψε: "....στα περιφρονημένα τούτα παιχνιδάκια, που έχουν τις αρετές της γνήσιας τέχνης, μια ιδιαίτερη πνευματικότητα αναδίνεται από την αισθητική του σχήματος και του χρώματος, από την γνήσια ηθογραφική ή σατιρική τους διάθεση, από τον έξυπνο μηχανισμό τους που θέλγει όχι μόνο το πνεύμα του παιδιού, μα και του καλλιτέχνη...". Ο ζωγράφος Χατζηκυριάκος Γκίκας για τρεις δεκαετίες ζωγράφιζε τα ελληνικά λαϊκά παιχνίδια, επιστέφοντας με αυτόν τον τρόπο στην περίοδο δημιουργίας των αυτοσχέδιων παιχνιδιών της παιδικής του ηλικίας από ευτελή υλικά. Έννοιες όπως ο αυτοσχεδιασμός, η φαντασία, η ευρηματικότητα, η δημιουργικότητα, ο πειραματισμός, η έμπνευση, η επικοινωνία, η συνδυαστική σκέψη και η ελευθερία έκφρασης βρίσκουν κοινό έδαφος στο πεδίο τόσο της Τέχνης όσο και του παιχνιδιού. https://www.youtube.com/watch?v=yXZDL5WIpRY https://www.youtube.com/watch?v=tBFX_LvCt2Y&t=52s https://www.youtube.com/watch?v=aq24pfVbcLQ&t=49s https://www.youtube.com/watch?v=d_QXdbPc5vI&t=231s https://www.youtube.com/watch?v=gBa_Kqhjjz8&t=88s https://www.youtube.com/watch?v=cuu15um398g&t=8s https://www.youtube.com/watch?v=616K4Ni8SBU&t=343s https://www.youtube.com/watch?v=JTiYa71zRWE&t=5s Για σένα η Τέχνη στην εκπαίδευση βοηθάει στη διαχείριση κρίσεων και τη διάδοση ανθρωπιστικών αξιών; Πόσο δεκτικά είναι τα παιδιά; Ένα σημαντικό κομμάτι των Τεχνών στην εκπαίδευση, είναι η αξιοποίηση της ομαδοσυνεργατικής μάθησης. Μια σχολική θεατρική παράσταση για παράδειγμα, προϋποθέτει την κινητοποίηση μιας ολόκληρης ομάδας και τη συνεργασία εκπαιδευτικών, μαθητών, γονέων και της διεύθυνσης της σχολικής μονάδας. Επιλογή θεατρικού έργου, επιμερισμός ρόλων, κείμενα, δημιουργία ζωγραφικών σκηνικών, κουστουμιών καθώς και του προγράμματος της παράστασης, επιλογή μουσικών θεμάτων, φωτισμοί και ήχοι αποτελούν ένα μέρος της κινητοποίησης αυτής. Ομοίως και σε μια μουσική παράσταση. Η καλή συνεργασία της ομάδας θα δικαιώσει το αποτέλεσμα. Πολλά εικαστικά εργαστήρια προϋποθέτουν την σύσταση ομάδας εργασίας και καταμερισμό αρμοδιοτήτων και η παρουσίαση των έργων των μαθητών σε μια έκθεση απαιτεί επίσης την καλή συνεργασία της ομάδας. Μέσα από τις Τέχνες λοιπόν συγκροτείται ένα πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης της ομάδας για έναν κοινό στόχο. Έννοιες όπως ‘’συναισθηματική νοημοσύνη’’ και ‘’κοινωνική νοημοσύνη’’ θεωρούνται πλέον ανώτερου επιπέδου από την κοινή νοημοσύνη και καλλιεργούνται κυρίως μέσα από τον πλούτο που παρέχουν οι τέχνες. Το πνευματικό στοιχείο που εμπεριέχεται στις τέχνες, ενδυναμώνει την κριτική σκέψη, διευρύνει τους ορίζοντες αντίληψης και κατανόησης του κόσμου εμπλουτίζοντας τις γνώσεις και μέσω αυτής ανακαλύπτουμε έναν κόσμο που χωρίς αυτή θα ήταν αθέατος. Σε ένα σύγχρονο ανταγωνιστικό περιβάλλον όπου η βία, η μοναξιά και η ανασφάλεια είναι διάχυτη παντού, η τέχνη έρχεται ως πολύτιμο αντίβαρο να εξισορροπήσει εύθραυστες ισορροπίες και να εξευγενίσει, παρέχοντας οξυγόνο και τροφή πνευματική. Δεν είναι τυχαίο πως φαινόμενα σχολικής βίας είναι ανύπαρκτα στα Μουσικά και Καλλιτεχνικά Σχολεία. Η ανάγκη των παιδιών για ουσιαστική επικοινωνία και βιωματική σχέση με την εκπαιδευτική διαδικασία είναι μεγάλη. Μαθήματα όπως τα εικαστικά, η μουσική και η θεατρική αγωγή, αποφορτίζουν τους μαθητές, ενώ όταν υπάρχει παράλληλα η διασύνδεσή τους με τα άλλα μαθήματα μέσω λ.χ. project, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και καινοτόμων δράσεων, λειτουργούν ως κυματοθραύστες σε οποιαδήποτε μορφή βίας, βοηθώντας την διαχείριση κρίσεων και τη διάδοση ανθρωπιστικών αξιών. https://www.youtube.com/watch?v=68Iq91tr8I8&list=PLrBg5I-DszbQ6wWv8hBON377AJH3DjcO3 |